O bacardı
Posted On 27 мая 2008 г. at на 10:45 by Aygün İslamzadə
Toyotanın əfsanəsi İtiro Sudzuki “məqsədiniz nə qədər əlçatmaz görünsə belə, insanları ona inandırmağa çalışın və həqiqətən bunu bacarsaz, işin çətinliyinə baxmayaraq onların necə entuziazmla öhdəsindən gəldiyinin şahidi olacaqsınız”deyirdi. Bir bilsəydiz bu an bu sözlərə nə qədər ehtiyacım olduğunu..
Beləliklə, Lexus yazısı davam edir. Sözümün hech olmasa birini tutmaq üzrə olmağım məni yamanca sevindirir:).
Konservativ Toyotadan novatorluğun təcəssümü Lexus həqiqətən İDEAL-dır. IDEAL Lexus-u mükəmməlləşdirən fəlsəfədir; Impressive, Dynamic, Elegant, Advanced, and Lasting. Bu sözlərin heç birinin tərcüməsini yazmıram, onsuz da hamı başa düşür. Özündə ideallığı əks etdirən yeni modellər hər kəsi heyran edir. Hətta dünən qaqaşım Lexus görəndə varlı olmaq istədiyini söylədi. Məndə də Lexus müəyyən arzular oyadır. Lexusu görəndə və İtiro Sudzukinin bu mükəmməlliyi ərsəyə gətirmək üçün cəmi 20 avtomobil sahibini sorğuladıgını və bu kiçik miqyasın Lexusu bu qədər uğurlu etməyini düşündükcə avtomobil istehsalının birbaşa içində olmağı arzulayıram, sektorda təzə olsam belə bu xəyal qanımla axmağa başlayır. Nə isə ki, iştahamla problem yoxmuş:)
Keçək görək Lexusu harda qoymuşduq, bu küçənin başında? ... Təəssüf ki, yox.. Keçən yazıda Amerikada qalmışdı.:(
Lexus BMW, Mercedes-Benz, Audi kimi Alman rəqiblərinə qarşı avropa bazarında çox uduzsa da, Amerikada bütün bu “qoca qurd”lara meydan oxuyur. Və ortaya əsl Marketinq sualı çıxır, “niyə?” Amerikada Lexus Baby Boomersin sevimlisi Toyota-nın xələfi olaraq rəqiblərə görə daha ucuz qiymətə olsa da, çox etibarlı, yüksək keyfiyyətli avtomobil olaraq qəbul edilirdi və edilməkdə davam edir. Avropa bazarına isə Lexus rəqiblərindən daha ucuz qiymətlə girdi. Onun təklif etdiyi modellər BMW ve Mercedes- Benz-dən ucuz idi. Amma Avropa zənginləri bunu istəyirdimi?? Premium sinifdə maraqlı məsələlər ümumiyyətlə çoxdur. Orada kimin qiyməti daha ucuzdur deyil, kim hansı qiymətdə rəqibindən daha çox yüksək olmalıdır məsələsi müzakirə olunur. Ola bilər ki, BMW bütün ölkələrdə siyəsət qoyur ki, BMW 5 Serie modellər Audi A6-dan ən az 10% baha olmalıdır. Mən əminəm ki, buna bənzər strategiyalar var. Amerikada müştərilərinə verdiyi yüksək dəyər, qiymət və keyfiyyətin ideal balansı, dözümlülük, dilerlərin servis imkanlarının genişliyi və.s kimi amillərlə yüksələn Lexus başa düşdü ki, Avropada keyfiyyət və müştərilərə verilən yüksək dəyər BMW və Mercedes-i üstələmək üçün kifayət etmir. Avropalı Amerikan düşüncəsi ilə premium avtomobil almır. Avtomobil mütəxəssisi Kennes Meade deyirdi “Yaponlar həmişə işlərini yaxşı görürlər, ancaq hazırda Lexusu daha da rahatlaşdırmağın yeri deyil. Performans və stil üstündə işləməlidir ki, Avropada da BMW və Mercedes-lə rəqabətə başlaya bilsin.”Yaponlar bu haqda düşünməyə başlamışdılar. F diviziyasını isə məhz bu səbəbə görə qurdular və ilk LS F ortaya çıxdı. Lexus başa düşür ki, “dünyanın ən yaxşıları” ilə rəqabət edə bilmək üçün, onlardan üstün olmalıdır. Lexus LS 460h modelinin ortaya çıxmağı ilə, hamı əmin oldu ki, artıq Lexus düzgün yolu tapıb. Hibrid heçbir premium markanın hazırda sahib olmadığı texnologiyadır. 2007-ci ildə Businessweek jurnalına müsahibəsində BMW Chairman-i Helmut Panke “Biz onları ciddi qəbul edirik, ancaq bizim indi bir global rəqibimiz var - Mercedes” demişdi. 2006-cı ildə Avropa bazarına girən Lexus-un satışları 75% artı bir il sonra. Bu əlbəttə Lexus-u Panke üçün daha da “ciddiləşdirib”. Ancaq, məncə hələ də BMW Mercedeslə rəqibliyinin təsiri altındadır.
Hazırda premium sinifdə əsas oyunçular Mercedes, BMW, Audi, Lexus-dur. Mercedes bir müddət “sportness” cəhətdən BMW və Audi ilə yarışa girsə də, sonradan D.Zeitsche bunun düzgün olmadığını qeyd etdi və yenə də Mercedes-in kökünə “komfort”a geri döndü. BMW “ultimate driving pleasure” təqdim edir. Audi dizayn və yeni texnologiyaları, QUATTRO-su ilə Alman avtomobil sənayesinin özünəməxsus brendidir, Lexus isə hələ də “luxury and quality”-ni pozmadan yoluna davam edir. Toyota texnologiyası isə ona çox geniş imkanlar verir. 2005-ci ildə Toyotadan tamam ayrılsa da, texnologiyalar və fəlsəfə eynidir. Dao fəlsəfəsi, milyonların heyran olduğu və minlərin şirkətlərində tətbiq etmək istədiyi fəlsəfə. Lexus isə onu doğuşdan qazanıb.
Avtomobildə keyfiyyəti maximum, səsi minimum etmək üçün çalışan (əslində, bəlkə də küy desəm daha düzgün olardı, ancaq bu təkcə içəridə olan səs deyil, aerodinamikadan, suspaniya sistemindəki problemlərə qədər böyük bir məna kəsb edirmiş. Mən də yeni öyrəndim). Yeri gəlmişkən, elə küləyin sürtünməyə görə yaratdığı səsi azaltmaq üçün qabaq və arxa qapılar arasındakı 7 mm məsafə 4 mm-ə qədər azaldılıb.
“The Lexus of our lineup” ifadəsini isə 2006-cı ildə Dell özünün premium modelləri üçün istifadə etdi. İngilis dilində hazırda Lexus “luxury” mənasında da işlədilir. Bunu isə avtomobil tarixinin ən böyük uğurlarından biri kimi qiymətləndirmək olar.
Azərbaycanda hələ ki, rəsmi distribyüteru və ya dileri yoxdur Lexus-un. Ancaq, şəhər küçələrində nə qədər Lexus olduğunu görürsünüz. Rəsmi rəqəmlərə görə bir ildə 150-dən artıq Lexus satılıb. Heçbir planlı Marketing fəaliyyətinin olmadığı Lexus Azərbaycanda belə satılır və bu qədər yüksək marka imicinə sahibdirsə, rəsmi və planlı fəaliyyətlə, Avropa bazarında olmasa belə Azərbaycan bazarında BMW-nin də, Mercedes-in də başına bəla olacaq.
“Avropa bazarında necə olacaq?” sualına isə cavabım budur; yeni L-finesse dizayn fəlsəfəsi isə stil və performans məsələlərində də, rəqiblərinə yaxınlaşacaq, ancaq heç vaxt bu xüsusiyyətlər rəqabət üstünlüyü olmayacaq, Lexus yenə də IDEAL olacaq.LF seriyası ilə prestijə qapı açmış Lexus uzun müddətdir ki, Porsche, Lamborghini və Ferrari kimi modellərin hakim olduğu seqmenti də ələ almağa çalışır. Keyfiyyət, müştəriyə maksimum dəyər, “luxury” ilə bütünlüyü təmin edəcək və H. Pankeni də, D. Zetscheni də, Rupert Stadleri də “ciddiləşdirəcək”.
If you think you can't, you won't...
Posted On 20 мая 2008 г. at на 09:27 by Aygün İslamzadə
Lexus will enter the most competitive,prestigious automobile race in the world.
Over 50 years of Toyota automotive experience has culminated in the creation of Lexus cars.
They will be the finest cars ever built.
Lexus will win the race because
Lexus will do it right from the start.
Lexus will have the finest
dealer network in the industry.
Lexus will treat each customer
as we would a guest in our home.
If you think you can't, you won't...
If you think you can, you will!
We can, we will.
Baby Boomers (1946-1964) dövrünün insanları artıq yaşlanırdı. Toyota ilə böyüyən bu insanlar isə artıq Toyota kimi orta sinif brend ilə yollarını davam etdirmək istəmirdi. 1983-cü ildə Toyota Amerikanın idarəçilərinin uzun müddətli təklifi ilə Toyota CEO-su Eiji Toyota “Dünyanın ən yaxşısına meydan oxuyan avtomobil istehsal edə bilərik?” deyə sual soruşur idarə heyətindən. Cavab “Bəli” olduğu üçün qərar verilir. Əzəli rəqib Honda artıq üç il əvvəl Acuranı Amerikanlara təqdim etmişdi. Qaymaqdan Honda da yeyirdi. Daha doğrusu Acura qaymaq üstünə tökülən bal idi.
1986-cı ildə Saatchi & Saatchi bu Toyotanın yeni lüks markasını “markalaşdırmaq”üçün Team One (Team One adı ona görə seçilmişdi ki, yeni lyuks brend layihəsinin kod adı F1 idi) adlı xüsusi diviziya ayırdı. Saatchi & Saatchi artıq uzun illər idi toyotanın əsas partnyoru idi.(Bu da ayri 5-6 yazılıq mövzudur) Lippincott & Margulies, Image Consulting Company, yeni lyuks brend üçün ad seçimini etməli idi, daha doğrusu ad “yaratmalı”idi. 219 təklif içərisindən bir ad seçilməli idi. Vectre, Verona, Chaparel, Alexis, Calibre kimi adlar ən axıra qalan adlar idi. Daha sonra uzun müzakirələrdən sonra bir rəvayətə görə “Luxury” və “Elegance” sözlərindən “Lexus”ortaya çıxdı və əyri duran bir “L” oldu bu yeni brendin logosu. O, logo ki, cəmi 25 il sonra dünyanın ən yaxşısına meydan oxumaq üçün artıq ən yaxşının vətənində meydan sulamağa başlayan brendin qarşısında parlayır. Lexus adı ilə bağlı maraqlı bir iddia isə adın “Luxury Export to the United States” ifadəsinin baş hərflərindən ibarət olmasıdır.
Bu dövr ərzində Toyotaya ümid verən bir digər faktor isə 1985-ci ildə agentlik tərəfindən ABŞ-da aparılan araşdırmanın müsbət nəticəsi idi. Araştırma nəticəsində agentlik “Yüksək təbəqə xüsusi Toyota almağa meyllidir, ancaq bunun tamamilə ayrı olmağı şərtdir” deyilirdi.
Yenə 1985-ci ildə Taharadakı zavodu gəzməyə gedən Team One üzvləri, zavoddakı işləri görüb elə oradaca “The Relentless Pursuit of Perfection” sloganını mənimsədilər. Perfection ürəklərdə hiss olunduğu üçün avtomobil dünyasının ən yaxşı sloganlarından biri də beləcə ortaya çıxmış oldu. Nəhayət 60 dizayner, 24 dizayn qrupu, 1400 mühəndis, 2400 texniki işçi, 220 köməkçi işçi, 450 prototip və 1 milyard dollar investisiya nəticəsində F1 layihəsi 1989-cu ildə ilk LS 400 modelinin istehsalı ilə başladı. Bu doğum cəmi 25 il sonra LS 460-ın ortaya çıxacağına çox da inam vermirdi. Yalnız TOYOTA buna inanırdı: If you think you can't, you won't...
If you think you can, you will! We can, we will.
Yaponiyada istehsal olunub, Yaponlara satılmayan Lexus amerikanların çox qısa müddətdə ən çox bəyəndikləri premium brend oldu. LS 400 əslində BMW və Mercedesən yuxarı modelləri ilə eyni sinifdən olsa da, “uşaqlar” onunla oynamaq istəmirdi, o isə məcburən daha “balacalar”la oynayırdı. Heçbir xüsusiyyəti ilə ciddi mənada geri qalmayan Lexus, qiymət etibarı ilə rəqiblərindən, dünyanın ən yaxşılarından daha ucuz idi. Sonralar avtomobil mütəxəssisləri tərəfindən buna görə tənqid də edilsə da, Lexus hələ də bu prinsipini çox da itirmir. Inanılmaz lyuks, ancaq inanilan qiymətə(baxır kimin üçün:). Lexus cəmi iki il sonra, 1991-ci ildə, ABŞ-da ən çox satılan lyuks avtomobil markası oldu. Dünyanın ən böyük avtomobil bazarında, yerli Cadillac, Lincoln, Almanların möhtəşəm əsəri BMW, “dünyanın ən yaxşısı” Mercedesi arxada qoyaraq liderliyi ələ aldı. Üstündən düz 17 il keçib, premium sinifin “demokratiya”sının üstündən xətt çəkilib. Dünyaya demokratiya dərsi keçmək istəyən ABŞ-da 17 ildə 4 hökümət dəyişib, ancaq Lexus hələ də yerindədir, hələ yerində çox olacaq. Deyesən yenə bir yazıya yerləşmədim. Nə isə ki, verdiyim sözlər çoxdur. Mən verdiyim sözü tutsam da, tutmasam da o yerində olacaq..
Bir pozitiv düşüncə tərəfdarı kimi arzu edirəm ki, Toyota nümunəsindən hamı istifadə etsin. Əgər sən bacarmayacağını düşünəcəksə, əmin ol ki, bacarmayacaqsan!
Həyatınızı layihələşdirin(2)
Posted On 7 февр. 2008 г. at на 17:24 by Aygün İslamzadə
Atalar necə də düz sözlər deyiblər. Bəzən ziddiyyətli olub dedikləri, bəzən anaların köməyilə deyiblər, amma hər vəziyyətə uyğun bir atalar sözü tapmaq imkanına görə əcdadlarımıza minnətdaram.
Elə onlar düz deyiblər ki, əldən qalan əlli il qalar. Yazımın ardını bu qədər gecikdirdiyim üçün bütün oxucularımdan (məndə də ulduz xəstəliyi başlayır deyəsən:), yəni kim oxuyursa yazılarımı) üzr istəyirəm.
İKEA-nın əsrarəngiz hekayətinə geri dönmək istərdim, yəqin ki, bundan sonrası çoxlarına bəllidir. İnqvar Kamprad ailəsilə İsveçrəyə köçdü, biznesi tezliklə orda da özünə yer tapdı və sonra da dünyaya yayıldı. Hal-hazırda 40-a yaxın ölkədə dükanı var, hətta yaxın gələcəkdə bizdə də İKEA-nın açılacağı güman edilir.
İKEA həm dizaynda, həm menecmentdə öz sözünü demiş şirkətdir. Təsəvvür edin ki, indi Areqon universitetlərində İKEA dizaynını öyrədən xüsusi dərslər keçilir, “Demokratik dizayn” adı altında. İnqvar Kampradın nəzəriyyəsi və konsepsiyaları isə menejment dərsliyinə daxil olub, Teylor və Fayol (bu ikisini tanıyan mənə də xəbər versin:)prinsipləri ilə bərabər səviyyədə tədris olunur. İnqvar bu nəzəriyyədə uğura nail olmaq üçün müəyyən qanunlara əməl etməyi tövsiyyə edir:
1.Məhsulunuzu çox baha satmağa çalışmayın – bu məhsula tələbi aşağı salır.
2.Məhsulunuzu çox ucuz da satmayın – hər zaman maddi resurslara ehtiyac var.
3.Bir anlıq gəlirin dalınca qaçmamaq, həqiqətən dəyərli nəticənin müəyyən vaxt ərzində əmələ gəldiyi bilmək və səbr etməyi bacarmaq.
4.Dividentlər haqqında deyil, investisiyalar haqqında düşünmək.
5.Gəlirin şirin həyat deyil, resurs olduğunu anlamaq.
6.Hər zaman ətrafdakılarla məsləhətləşmək, amma məsuliyyəti heç vaxt boynundan atmamaq.
7.Qərarsızlığınızı heç nə ilə ört-basdır etməyin mümkün olmadığını bilmək.
8.Ən orijinal qərarlar biz onlara qiymət verməyincə, dəyərsiz görünə bilər. Bahalı qərarlar isə adiliyin əlamətidir.
9.İşlərdə səliqə-səhman lazımdır, amma bu qandallara çevrilməməlidir.
10.Planlaşmanı dəyərindən artıq qiymətləndirmək bürokratiyadır.Bürokratiya isə məsuliyyətsizlik kimi paralizə edə bilər.
11.Ancaq yuxuda olan adamın səhvi olmur.
12.Xoşbəxtlik hər hansı bir məqsədə nail olmaq deyil, düzgün yol seçməkdir.
O, uğuru yaxalamaq üçün entuziazmın, əməksevərliyin və yaradıcı ruhun olmasını əsas səbəblərdən göstərir. Mən İKEA və İnqvar haqqında oxuduqca bu fikrə gəldim ki, qənaətin də rolu bu işdə böyükdür. Atalarımız demişkən, dama-dama göl olar, axa-axa sel. Sadəcə İnqvarı irəli salan məqam odur ki, bizim biznes adamlarının çoxu kimi, -kimdən nə qoparıb irəli düşə bilərəm?- sualını həyatının qayəsinə çevirməyib. O, - necə öz puluma və insanların puluna qənaət edə bilərəm?- sualını özünə verib və uyğun üsulla bunu cavablandırmağı bacarıb.
Həyatınızı layihələşdirin!(1)
Posted On 28 янв. 2008 г. at на 16:29 by Aygün İslamzadə
Həyatın layihəsini çəkmək və bu layihəyə uyğun həyat qurmaq o qədər də asan deyil. Adətən biz arzular qayığında elə hey üzürük, gəlib çatdığımız limanlar isə arzularımızın bizə vəd etdiklərındən çox fərqlənir. Biznes aləminin və mebel dünyasının bəxti gətirib ki, 5 yaşından həyatını planlaşdırmağa başlayıb və sonra bu planı hissə-hissə reallaşdıran İnqvar Kamprad kimi insanlar var. Kotler onu təhsilsiz olsa belə, ən bacarıqlı marketoloq adlandırır. Marketinq və biznes onun qanındadır. Özü qeyd etdiyi kimi, anası Elmxultun sayılıb-seçilən tacir nəslindəndir. Ana babası Karl Bernard Nilssonun dükanında ilk təcrübəsini toplamağa başlayan İnqvar Kamprad kibrit alveri ilə başlayıb sonralar İKEA-nın yaradıcısı kimi zirvələrə qalxmağı bacardı.
Şirkətin adı, İKEA – banisinin inisialları İ və K və onun böyüdüyü ferma Elmtaryud, kənd Aqunnaryud sözlərinin baş hərflərinin bir yerə yığılmasından əmələ gəldi. Əvvəl avtoqələm satan bu şirkət tezliklə mebel satışına başladı. 1948-ci ildə İnqvar Kamprad rəqibi Guimar Fabriker şirkətinin reklamını kənd təsərrüfatı qəzetində görüb, özü də bu yolla getmək qərarına gəldi. O, xatirələrində reklamın belə böyük qüvvəyə malik olduğu haqda əvvəllər şübhələnmədiyi bildirir. Bu kiçicik reklamın gətirdiyi uğuru möhkəmlətmək üçün “İKEA xəbərləri” adında buklet çap olunub paylanmağa başlandı. Şirkətin böyüməyə ehtiyacı var idi və İnqvar bunun öhdəsindən çox gözəl gəlirdi.
İKEA xəbərləri broşürünü bu dəfə bir az başqa ampluada çap etdilər. Kənd camaatına - baxın, siz əti satırsınız 1 krona, amma dükanda həmin əti beş və ya altı krona verirlər, biz sizə mebeli ən ucuz qiymətə verərik, sözləri yaman təsir etmişdi. Satışlar günü-gündən artır, bu zəmində rəqabət də kəskinləşirdi. Rəqibləri ilə mübarizədə qiymətləri tamam ucuzlaşdırmağına baxmayaraq İnqvar Kamprad keyfiyyət ünsürunə də önəm verirdi və o, dükan açmaq, bütün mallara insanların rahat baxa bilməsini təmin etmək qərarına gəldi. Müasir dünya üçün dükansız ticarət qeydi-adi görünə bilər, baxmayaraq ki, internet-satış indi çox dəbdədir. Amma 1952-ci ildə hər kəsin belə imkanı yox idi, bir qədər keçdikdən sonra dükan genişləndirildi, onun açılışı təşkil olundu. Açılışa gələn hər bir adama qəhvə və kökə verilirdi, sonradan bu dükan üçün qaydaya çevrildi. Bu qayda isə özlüyündə İnqvar Kampradın restoranlar şəbəkəsinin əsasını qoydu. Elmxult İKEA-nın sayəsində İsveçin görkəmli yerlərindən birinə çevrildi. Ucuz mebel, dükanda təklif olunan nahar və alış-veriş edən hər kəs üçün dəmiryolu biletlərinə verilən endirim qəbzləri isveç əhalisini bura yığmaq üçün yaxşı düşünülmüşdü. Milanda sərgidə iştirak edərkən, bir iş adamının İnqvara göstərdiyi şəkillər İKEA-nın işində əsas konsepsiyalardan birinin doğulması üçün təkan rolunu oynadı. Şəkildə sadə, fəhlə italyanların bərbad mebellərini görən İnqvar Kamprad rahat qablaşdırıla biləcək və rahat sokülüb-yığılacaq mebel istehsalının vacib olduğunu qərara aldı.
Yazımdan bir xeyli əvvəl Bertil Torekulun İkea haqqında saqa əsərini oxumuşdum. Kitab məndə çox xoş və dərin iz buraxdı. Hər nə qədər bir kitab bir insanın həyatını ifadə etmək üçün az olsa da, o kitabın vasitəsilə uğurlu iş adamı olub, eyni zamanda sentimental və ürəyiaçıq biri olmağın mümkün olduğunu gördüm. Mən bir kitabı bir yazıya sığdırmaq fikrində deyildim, təkcə marketinq baxımından ən vacib anları qeyd etmək istəyirdim. Amma indi görürəm ki, heç bu da mümkün olmayacaq. Yazımı hissələrə bölüb qalanını sabaha saxlayıram.
Bu da rusca Ikea haqqında saqa kitabı.